Започнавме со Меморијалниот комплекс Дидгори кој е еден од најмонументалните, највпечатливите и емотивно најсилните историски споменици во Грузија. Сместена на околу четириесет километри западно од Тбилиси, на падините на планината Триалети, оваа колосална меморијална област се наоѓа на надморска височина од околу илјада и шестотини метри.
Споменикот е подигнат на самото место каде што се одвивала легендарната Битка кај Дидгори во дванаесеттиот век, настан кој во грузиската национална свест се смета за најголемата воена победа во историјата на земјата и почеток на нејзиниот Златен век. Самата Битка кај Дидгори се случила на дванаесетти август илјада сто дваесет и првата година. Во оваа историска пресметка, грузиската војска предводена од славниот и визионерски крал Давид Четврти, познат како Давид Градителот, се соочила со енормно поголема коалиција на муслиманските Селџуци.
Иако бројно значително надминати, Грузијците, со помош на брилијантна воена тактика, неочекувани напади и супериорно познавање на планинскиот терен, успеале целосно да ја разбијат и поразат селџучката армија. Оваа победа овозможила ослободување на Тбилиси по неколкувековно арапско владеење, обединување на цела Грузија и отворање на патот кон ера на невиден културен, политички и економски процут.
Во грузиската култура, оваа битка често се нарекува Чудото кај Дидгори. Меморијалниот комплекс е создаден во текот на илјада деветстотини деведесеттите години од страна на познатиот грузиски скулптор Мераб Бердзенишвили.
Споменикот не е само една единствена градба, туку претставува огромен отворен простор интегриран во самите планински ливади каде што се водела битката. Комплексот е карактеристичен по десетиците огромни, стилизирани мечеви изработени од бронза и челик, кои се забиени директно во земјата и се протегаат долж ридот. Овие мечеви, високи по неколку метри, симболизираат паднати војници, но и непоколеблива сила, додека нивниот распоред создава драматична визуелна тензија која потсетува на хаосот и силината на средновековниот судир.
Во срцето на комплексот, на највисоката точка од ридот, доминира масивна бруталистичка бетонска структура во форма на прекршен столб или пиедестал, каде што се сместени скулптури на грузиски војници и релјефни прикази кои го слават триумфот и кралот Давид. Патеките што водат низ комплексот нудат длабоко носталгично и контемплативно искуство, каде што тишината на планинските височини е во силен контраст со бурната историја на местото. Поради својата изолација и висина, од Дидгори се протегаат фасцинантни панорамски погледи кон околните планински венци Триалети, правејќи го ова место моќен спој на недопрена природа, уметничка експресија и национална гордост.
Од тука се упативме кон Катедралата Манглиси Сиони е еден од најстарите, архитектонски најуникатните и историски најзначајните христијански храмови во Грузија. Сместен е во планинското гратче Манглиси, во регионот Квемо Картли, на околу шеесет километри западно од Тбилиси.
Овој манастирски комплекс, посветен на Успението на Пресвета Богородица, со векови претставувал главен центар за ширење на христијанската вера на Кавказот и е вклучен во списокот на Културни споменици од национално значење на Грузија. Историјата на ова свето место датира уште од самиот почеток на христијанизацијата на Грузија.
Според средновековните грузиски хроники, првата камена црква на оваа локација била изградена во триесеттите години на четвртиот век, веднаш откако кралот Миријан го прогласил христијанството за официјална религија. Храмот бил подигнат во име на Светиот Крст, бидејќи византискиот император Константин Велики му испратил на грузискиот владетел дел од Животворниот Крст, поточно камениот пиедестал на кој Христос ги потпирал нозете за време на распнувањето, со цел да биде вграден во темелите.
Денешниот монументален изглед на катедралата датира главно од периодот меѓу шестиот и седмиот век, кога била извршена целосна реконструкција на постариот храм. Низ вековите, Манглиси Сиони бил тешко оштетуван за време на странските инвазии, вклучувајќи го и походот на византискиот император Ираклиј во седмиот век, но секогаш бил обновуван. Особено значајна била обновата во единаесеттиот век под водство на кралот Георги Први, кога храмот бил значително проширен и богато украсен со фрески.
Од архитектонски аспект, Манглиси Сиони претставува исклучително редок и уникатен инженерски пример. Првобитната градба била подигната во стилот на тетраконх, кој се карактеризира со четири полукружни апсиди во форма на крст. Но, она што ја прави оваа катедрала специфична е тоа што овој крстовиден план е на необичен начин вметнат во голема осумаголна надворешна структура. За време на проширувањето во единаесеттиот век, овие пропорции биле дополнително модифицирани со издолжување на источниот дел и подигнување на голема купола со дванаесет агли, која денес е покриена со црвени ќерамиди и доминира во пејзажот.
Надворешните фасади се изградени од фино измазнет сивкаст песочник и се украсени со плитки слепи лакови и камени врежани орнаменти во форма на традиционална винова лоза. На почетокот на деветнаесеттиот век, катедралата била напуштена, но по доаѓањето на руските царски воени трупи кои биле стационирани во Манглиси, руските воени власти извршиле голема реставрација во средината на деветнаесеттиот век. Оваа обнова ги зачувала општите пропорции, но за жал довела до губење на многу оригинални средновековни натписи.
Внатрешноста на катедралата зрачи со мистична и древна планинска атмосфера. Поради обновата во рускиот период, голем дел од оригиналниот средновековен живопис бил покриен со поедноставни руски икони и мотиви. Сепак, на сводот на големата купола до денес е зачувана грандиозната и фасцинантна фреска од единаесеттиот век која го прикажува Вознесението на Светиот Крст, ремек-дело кое ги остава без зборови сите посетители.
Покрај Животворниот Крст, традицијата го поврзува овој храм со уште неколку важни светињи, вклучувајќи ја чудотворната икона на Богородица Манглиска и моштите на свештеникот Теодор Квелтели, грузиски национален херој од шеснаесеттиот век кој со итрина ја спасил војската и кралството од отоманските освојувачи. Окружена со прекрасен тивок двор со високи вековни дрвја и сместена во непосредна близина на Алгети Националниот парк, катедралата Манглиси Сиони останува вечен споменик на верата и историската издржливост.
И завршивме со Кањонот Дашбаши, познат и како кањон Цалка, заедно со спектакуларниот Дијамантски мост, претставува една од највозбудливите, најатрактивните и најмодерните дестинации за еко-туризам во Грузија.
Сместен во регионот Квемо Картли, во близина на гратчето Цалка и на околу деведесет километри јужно од главниот град Тбилиси, овој комплекс нуди фасцинантен спој на недопрена, сурова природа и врвно современо инженерство кое ги привлекува љубителите на адреналинот од целиот свет.
Самиот кањон Дашбаши е природен споменик кој се протега на должина од околу осум километри, со длабоки клисури чии карпести камени ѕидови достигнуваат висина помеѓу илјада и сто и илјада и петстотини метри надморска височина. Кањонот е издлабен во вулкански базалтни карпи низ вековите од брзата река Храми. Она што го прави кањонот уникатен е неговиот специфичен микропејзаж и бујната вегетација која виси на неговите стрмни падини, што е во силен контраст со посиромашното и суво опкружување на регионот.
Најголемото природно богатство во внатрешноста на кањонот се неговите каскадни водопади, меѓу кои најпознат е таканаречениот Плачечки ѕид, каде што подземните води извираат низ карпите покриени со зелен мов и се слеваат во реката, создавајќи прекрасен визуелен ефект на смарагдно зелена оаза. До дното на кањонот и овие егзотични водопади води уредена пешачка патека долга околу еден и пол километри.
Над ова природно чудо се издигнува грандиозниот Дијамантски мост, кој е целосно изработен од челик и засилени слоеви на проѕирно стакло.
Овој висечки пешачки мост има должина од двесте и четириесет метри и е подигнат на застрашувачка висина од двесте и осумдесет метри над самото дно на бездната. Прошетката по неговата транспарентна патека нуди интензивно и возбудливо чувство бидејќи посетителите под своите нозе можат директно да го видат кањонот и водопадите кои бучат далеку подолу. Во самиот центар на мостот, целосно суспендирана во воздухот во најотворената точка над клисурата, се наоѓа голема стаклена капсула во форма на повеќеслоен дијамант.
Во внатрешноста на овој џиновски дијамант е сместен кафуле-бар, каде што патниците можат да седнат на кафе или пијалок со панорамски поглед од триста и шеесет степени кон околните планински пејзажи, пештери и природни убавини. Оваа футуристичка структура се смета за една од највисоките и најголемите висечки транспарентни градби од овој тип во світу.
Покрај преминувањето на мостот и уживањето во глетката од дијамантскиот бар, комплексот нуди и дополнителни екстремни активности за забава на посетителите. За најхрабрите, веднаш до мостот е поставен специјален патен зип-лајн на кој може да се вози велосипед по челично јаже испружено од едниот до другиот крај на бездната, како и огромна лулашка поставена на самите карпи која ве фрла директно над отворениот кањон. Целиот овој модерен комплекс, уреден со патеки, видиковци и сместувачки капачени во форма на мали колиби долж работ на клисурата, претставува совршен пример за тоа како модерната иновативна архитектура може безбедно да се интегрира во дивата природа на Кавказот и да создаде незаборавна авантура.
Што е заклучокот? Посетете ја Грузија во август ако сакате да ја доживеете во оваа форма во спротивно треба да сте страствен скијач затоа што тука снегот никогаш не се топи.
