Следи Катедралата Светицховели е духовното срце на Грузија, најважниот историски христијански храм во земјата и врвно ремек-дело на средновековната кавкаска архитектура.
Сместена во древната престолнина Мцхета, оваа катедрала е заштитена како светско културно наследство на УНЕСКО и со векови служела како главно место за крунисување и погребување на грузиските кралеви.
Името Светицховели на грузиски јазик буквално значи Животворен столб, а историјата на ова свето место е нераскинливо поврзана со прифаќањето на христијанството во државата во текот на четвртиот век. Според преданието, во првиот век, локален евреин од Мцхета по име Елиоз присуствувал на распнувањето на Исус во Ерусалим и го откупил Неговиот свет хитон од римските војници.
Кога се вратил во Грузија, неговата сестра Сидонија ја прегрнала наметката со таква силина и егзалтација што починала на местото, по што била погребана заедно со неа бидејќи платното не можело да се одвои од нејзиното тело. На нејзиниот гроб набрзо израснал огромен либански кедар. Кога Света Нино го покрстила грузискиот крал Миријан во четвртиот век, по нејзин совет кралот наредил да се исече светиот кедар за да се изгради првата дрвена црква на тоа место.
Од дрвото биле направени седум столбови, но седмиот магичен столб почнал да лебди во воздухот и се спуштил на земјата дури откако Света Нино се молела цела ноќ. Од овој столб почнало да тече лековито миро кое ги лекувало болните, од каде што доаѓа и името на целиот храм. Кон крајот на петтиот век, познатиот крал Вахтанг Горгасали ја заменил првобитната дрвена структура со голема камена базилика.
Денешната величествена структура во форма на издолжен крст со купола е подигната на почетокот на единаесеттиот век, во периодот помеѓу 1010 и 1029 година. Изградбата ја започнал католикосот Мелкиседек, кој го ангажирал легендарниот главен грузиски архитект Арсукидзе. Храмот претставува врвен пример за средновековниот грузиски стил, со карактеристични високи сводови, елегантна купола и богати камени врежани релјефи на надворешната фасада. Постои позната грузиска легенда според која кралот наредил да му ја отсечат десната рака на архитектот Арсукидзе за тој никогаш повеќе во животот да не изгради нешто поубаво од Светицховели, а овој мотив во форма на рака со шестар е прикажан како релјеф на самата северна фасада на црквата.Иако катедралата претрпела големи оштетувања низ вековите од странски напади и силни земјотреси, таа во целост ја зачувала својата благородна и монументална внатрешност.
На десната страна во внатрешноста се издигнува раскошен камен балдахин од седумнаесеттиот век, кој е подигнат точно над местото каде што се верува од верниците дека е закопан хитонот на Исус и каде што стоел оригиналниот Животворен столб. Веднаш пред главниот олтар се наоѓаат камените гробни плочи на најважните грузиски владетели, вклучувајќи го Вахтанг Горгасали и последниот крал Иракли Втори.
Иако голем дел од вредните средновековни фрески биле варосани од руските царски власти во деветнаесеттиот век, во внатрешноста сè уште можат да се видат импресивни остатоци, меѓу кои особено се издвојува уникатната средновековна фреска со хороскопските знаци околу Исус Христос. Како жив споменик на верата и културата, Светицховели и денес функционира како главен духовен центар на Грузија.
