Многу луѓе оваа година ме прашуваат за празникот Благовештение – прашуваат дали се чека именден/слава, на кој начин се слави и што е дозволено во однос на храна.
Според Црквата, празникот Благовештение се паѓа во Велигденскиот пост и за овој ден е дозволено да се јаде риба. Но, ако празникот се падне во последната недела од Велигденскиот пост – страдалната седмица кога не се јаде риба тогаш не е дозволено да се јаде риба на празникот Благовештение. А, доколку празникот се падне на велика сабота, тогаш на тој ден се пости без масло.
Нема конкретен канон што вели: „не смееш да славиш именден“, но духот на Црквата јасно води кон воздржание од славење.
Во православната пракса:
• Благовештение е голем Господов празник, и секогаш се празнува – без оглед на постот.
• Дури и ако падне во Страсната седмица, од Црковен аспект се служи света Божествена Литургија (обично со посебен типик – спојување на службите).
Страсната седмица е време на молчание, покајание и тишина. Токму затоа не СЕ ПРЕПОРАЧУВААТ веселби, гозби и славења, дури ни за именден. Додека пак, во народната пракса: Некои луѓе сепак го обележуваат именденот, но, СКРОМНО, ПОСНО, БЕЗ МУЗИКА И ВЕСЕЛБИ.
Во Типикот (Уставот на богослужбите), за Страсна седмица стои суштинско правило дека овие денови се:
• „денови на најстрог пост и тишина“
• посветени на „спомен на страдањата Христови“
• се забрануваат веселби и свечени гозби
• богослужбите имаат покаен и строг карактер
• дури и спомените на светии или празници се „засенуваат“ од Страдањата.
Кај Свети Јован Златоуст се нагласува принципот: „Кога Црквата плаче, не е време за веселба“. Ова не е формална „забрана за именден“, туку духовен критериум каде што приоритет има сораспнувањето со Христос, а не личната радост.
За празникот Благовештение пожелно е да се постапува вака:
1. Не се прави класичен именден
– нема музика
– нема богата трпеза
– нема големи собирања
2. Ако дојдат луѓе:
– се примаат скромно
– со посна трпеза
– во тивка атмосфера
3. Често го одложуваат славењето по Велигден, кога може да се прави прослава.
4. Фокусот е на Црквата
– Литургија
– причест
– молитва
ВАЖНО: Празникот се празнува литургиски (се оди на богослужба). Не се прави весел именден во духот на Страсната седмица, скромно се обележува или пак се одложува.
ЗАКЛУЧОК:
Во Црквата нема конкретна забрана за тоа дека не треба да се слави или пак дека треба да се слави.
Се остава секој според својата вера и совест да постапува. Но, сепак повторно ќе речам доколку некој чека именден, да внимава да не ја наруши светоста на празникот со непотребни веселби.
Протоереј Крсте Тасески, Буковска епархија
