Тој секогаш се враќаше дома со мирис на други улици. Не беа парфеми, ниту траги од туѓи допири, туку нешто посуптилно како здив на туѓи простори, како сенка што не му припаѓаше. Таа, пак, никогаш не поставуваше прашања. Ја знаеше старата вистина: прашањето е повик кон лага, а таа не сакаше да биде соучесник во сопствената заблуда.
Неверството, сфати таа, не е само во креветите каде телата се преплетуваат, туку во мислите кои излегуваат од домот и не се враќаат. Во зборовите што не се изговорени таму каде што треба, туку се даруваат на туѓо уво. Неверството е бегство од себе, а не само од другиот. Тој ја гледаше и знаеше дека ја изневерува. Не само со жена, туку со идејата дека љубовта е трајна. Човекот, размислуваше, е суштество на недоволност секогаш гладен за нешто повеќе, за нешто што ќе го убеди дека животот има уште една тајна. Секоја нова прегратка беше обид да се побегне од сопствената конечност. Но кога ќе се погледнеше во огледало, не го препознаваше сопственото лице. Сите жени, сите лаги, сите прекини на вистината го претвориле во нешто што не знае како да го именува. Неверството, си рече, е всушност уништување на сопствениот идентитет.
А таа, седејќи во тишина, сфати: „Јас не сум изневерена жена. Јас сум сведок на човек што го изгубил патот кон себе.“ И тогаш му прости не затоа што тој ја заслужи, туку затоа што таа одбра да не ја понесе неговата вина. Зашто вистинското неверство е да му дозволиш на друг да го уништи твоето лице. Ноќта беше најтешкиот судија. Во тишината, каде што дури ни часовникот не сакаше да го наруши воздухот, неговите мисли стануваа повикувачи на вина. Лежеше покрај неа, а сепак секој дел од телото му припаѓаше на отсутното. „Зошто секогаш копнееме по она што не е дофатливо?“ се прашуваше. Можеби затоа што невозможното е најчистата форма на желба. Таа, пак, не спиеше. Се сврте кон него и долго го набљудуваше.
Во лицето му ја гледаше целата борба на човекот против самиот себе: телото што сака, умот што се колеба, совеста што молчи, а душата што вика. „Тој мисли дека ме изневерува мене,“ си рече, „но всушност ја изневерува можноста да биде цел човек. Секој пад во туѓа прегратка е бегство од сопствената суштина.“ Утрото ги дочека разделени во мислите, иако телата им беа блиску. Тој се подготвуваше за заминување, таа за останување. И двајцата го носеа истиот товар молкот. Еден ден, таа реши да го прекрши. „Кажи ми,“ му рече, „дали љубовта е можност за вистина, или само уметност на убаво излажаното?“ Тој не очекуваше такво прашање. Се насмевна горко, како човек што знае дека одговорот ќе биде нож без рачка што и да рече, ќе го пресече. „Љубовта,“ прошепоти, „е она што го сакаме да биде. А вистината е премногу сурова за да ја понесеме.“ Таа го гледаше со мирни очи. „Значи, изневерувањето е само уште една форма на страв страв од вистината?“ Тој ја спушти главата. Во тој момент сфати дека таа никогаш не барала признание за предавството, туку признание за неговиот сопствен страв.
И тогаш, за првпат, почувствува дека вистинското неверство не е во телото што го делиш со друг, туку во духот што одбива да застане пред огледалото и да каже: „Ова сум јас.“ Таа замолкна. Не побара објаснување, не побара детали. Зашто деталите се секогаш евтин украс на вистината, а вистината беше веќе пред нив гола, студена и немилосрдна. Тој стана, чекореше низ собата како изгубено животно во кафез. Секој ѕид му изгледаше како одраз на сопственото молчење. Конечно, застана пред огледалото. Лицето што го виде таму не беше лице на љубовник, ниту на сопруг туку лице на човек што со години бегал од самиот себе. „Сфатив,“ рече тивко, без да се врти кон неа. „Сфатив дека секое бегство кон друго тело беше обид да ја избегнам празнината во мене.
Но таа празнина никогаш не ја исполнуваше другата жена само ја продлабочуваше.“ Таа не кажа ништо. Молкот ѝ беше последниот тест дали навистина ќе ја погледне вистината во очи или пак ќе се врати кон изговорите. Тој продолжи: „Ако неверството е откажување од сопственото лице, тогаш јас одамна сум бил без лице. Но ако сега ти зборувам, тоа е затоа што сакам повторно да станам човек пред себе, а не само пред тебе.“ За првпат после долго време, во неговиот глас таа препозна нешто што не е лага тежина, искреност, болка. И сфати: можеби простувањето не е дар за оној што згрешил, туку за оној што го сведочел падот и одбрал да не се скрши со него. Таа му пријде и го стави својот дланка на неговото лице, како да му враќа ново лице во огледалото. „Не ми должиш ништо освен да бидеш вистински,“ рече. „Од таму почни. Од таму продолжи.“
И токму во тој миг, тој почувствува дека најголемата љубов не е онаа што не знае за предавство, туку онаа што успева да ја претвори вината во ново раѓање.








