Хормоните се хемиски гласници што го регулираат речиси секој процес во телото – од метаболизмот и енергијата, до расположението, кожата и плодноста. Но, кога доаѓа до хормонален дисбаланс, симптомите може да бидат суптилни, хронични и често погрешно интерпретирани.
Најчести нарушувања се забележуваат кај жените во репродуктивен период, за време на ПМС, по породување, при синдром на полицистични јајници (PCOS), перименопауза и менопауза. Дисбалансот најчесто ги вклучува естрогенот, прогестеронот, тестостеронот, кортизолот и хормоните на тироидната жлезда.
Типични симптоми се:
- нерегуларен менструален циклус
- акни, особено на долниот дел од лицето
- опаѓање на косата
- промени во тежината (често отпорност на слабеење)
- замор, несоница, анксиозност
- намален либидо и нарушена концентрација
- задржување на вода и подуеност
Дијагнозата се поставува со хормонски анализи, најчесто на 3-ти до 5-ти ден од циклусот, како и проверка на тироидни хормони и кортизол. Ултразвук на јајници и детална анамнеза се дополнителни дијагностички алатки.
Терапијата зависи од причината и може да вклучува хормонска супституција, регулација на исхраната, физичка активност, адаптогени и витаминска поддршка. Во некои случаи потребна е и психолошка поддршка, бидејќи хормоналните промени директно влијаат на менталното здравје.
Важно е секоја жена да ги слуша сигналите што телото ги испраќа – хормоналниот дисбаланс не е „во глава“, туку во крвта. Раното препознавање значи превенција од посериозни состојби, како метаболен синдром, неплодност и нарушена коскена маса.
