Пишува: Сара Танаскоска
Мојата животна филозофија е едноставна, кратка и јасна: животот е збир од последиците на одлуките што ги носиме во одреден момент.
Некогаш ги носиме внимателно, по долго размислување. Некогаш импулсивно, во еден момент на лутина, страв, безизлезност или љубов. Некогаш мислиме дека носиме мала одлука, а дури по неколку години сфаќаме колку далеку нè однела. И можеби најчудното нешто во животот е што никогаш не можеме целосно да знаеме што ќе донесе една наша одлука.
Некои избори ни отвораат врати за кои не сме ни знаеле дека постојат. Други ни затвораат врати низ кои сме биле убедени дека ќе поминеме. Некои луѓе ги внесуваме во животот мислејќи дека ќе останат засекогаш, а некои ги пуштаме да си заминат без да знаеме дека со нив заминува и еден дел од нас.
Затоа никогаш не сум била голем поборник на она: „Карма е, ќе му се врати.“
Можеби ќе му се врати. Можеби нема. Но понекогаш не ни треба карма. Доволни се последиците.
Затоа што начинот на кој се однесуваме кон луѓето, изборите што ги правиме, работите што ги кажуваме и оние што одлучуваме да ги премолчиме – сите тие, на некој начин, продолжуваат да живеат и по моментот во кој сме ги направиле. А животот, порано или подоцна, нè среќава со нив.
Можеби затоа не верувам многу во идејата дека животот некогаш мора да ни „врати“ нешто. Животот не е судница во која постои некој невидлив судија што внимателно бележи кој што направил и чека вистинскиот момент за да ја изрече казната. Понекогаш едноставно сами си го создаваме патот по кој подоцна ќе мора да одиме.
Ако постојано ги повредуваме луѓето, еден ден можеби ќе останеме без оние кои би останале покрај нас. Ако постојано лажеме, можеби ќе изгубиме нечија доверба. Ако секогаш бираме да си заминеме кога станува тешко, можеби еден ден ќе сфатиме дека немаме што да спасуваме. Ако постојано ги одложуваме луѓето, разговорите, извинувањата и важните одлуки, можеби во еден момент ќе сфатиме дека некои работи веќе немаат кому да му бидат кажани.
Не затоа што некоја сила одлучила да нè казни. Туку затоа што изборите имаат последици. И можеби тоа е најтешкиот дел од растењето – да разбереме дека не можеме секогаш да ги контролираме последиците, но можеме да преземеме одговорност за одлуките што нè довеле до нив.
Но постои и друга страна на оваа приказна. Онаа во која не сме ние тие што направиле нешто погрешно, туку некој друг направил избор што нè повредил.
Тогаш најлесно е да си кажеме: „Ќе му се врати.“
Можеби затоа што така неправдата ни изгледа малку полесна за поднесување. Кога некој нè повредил, излажал, разочарал или нè оставил без објаснување, природно е да посакаме животот некако да ја исправи таа неправда. Да видиме дека и другиот човек почувствувал нешто од она што ни го предизвикал.
Но со текот на времето сфаќам дека не мора да бидам присутна за да видам дали некому „му се вратило“.
Не мора да чекам некој да падне за јас да се чувствувам повторно исправено. Не мора туѓата несреќа да биде доказ дека мојата болка била оправдана. И не мора животот да ми покаже дека некој платил цена за нешто што ми го направил за јас да продолжам понатаму.
Понекогаш најголемата последица не е нешто драматично. Можеби е само тоа што некој ќе изгуби човек кој искрено го сакал. Ќе изгуби доверба која тешко се гради. Ќе остане без разговор кој можел да промени нешто. Ќе се најде на истото место, но без луѓето кои некогаш биле подготвени да одат со него. А можеби и тоа е доволно.
Затоа што животот не мора секогаш гласно да ни покаже што сме направиле. Понекогаш последиците доаѓаат тивко. Во форма на празно место на масата. Во форма на човек кој веќе не се јавува. Во форма на врата која овојпат не се отвора. Во форма на доверба која еднаш изгубена, повеќе не се враќа на истото место.
И можеби токму затоа денес повеќе внимавам на одлуките што ги носам. Не затоа што се плашам од карма. Туку затоа што знам дека еден ден ќе морам да живеам со нив.
Секој од нас, на крајот, останува со сопствените избори. Со оние што ги направил храбро и со оние што ги направил од страв. Со луѓето што ги задржал и со оние што ги пуштил. Со зборовите што ги кажал и со оние што можеби предоцна посакал да ги каже.
Затоа денес не се прашувам толку често дали животот некому ќе му врати. Повеќе се прашувам што јас оставам зад себе со секоја одлука што ја носам. Зашто можеби животот навистина не е ништо повеќе од тоа. Низа одлуки. Низа последици. И еден ден, кога ќе погледнеме наназад, приказната што сме ја создале од нив.
Но можеби постои уште нешто што често го забораваме кога зборуваме за последиците, изборите и луѓето кои сме ги повредиле.
Секоја приказна има најмалку две страни.
Во нечија приказна можеби сме биле лошиот лик. Човекот кој си заминал. Оној кој разочарал, не се јавил, не останал, не простил или донел одлука која на другиот му изгледала сурова. Можеби некој и денес нè памети по нешто што сме го направиле и никогаш нема да ја види нашата страна од приказната.
Но во очите на некој друг, можеби сме биле сосема спротивното.
Можеби сме биле човекот кој му помогнал кога никој друг не бил таму. Некој кој му дал храброст да продолжи. Некој кој го научил дека може повеќе. Некој со кого се чувствувал безбедно. Некој на кого денес со гордост се сеќава. И можеби токму тоа е една од најважните работи што ги учиме со годините – дека не постои една единствена верзија од нас.
Не сме само она што некој го кажал за нас. Не сме само најлошата работа што сме ја направиле. Но не сме ниту само најубавата слика што некој ја има за нас.
Ние сме збир од сите тие приказни, од сите односи, од сите избори и од сите луѓе чии животи сме ги допреле, понекогаш намерно, а понекогаш и без да знаеме.
Можеби затоа и не треба премногу лесно да ги делиме луѓето на добри и лоши. Некогаш некој е негативец во една приказна затоа што неговата одлука била болна, а херој во друга затоа што истата таа храброст да донесе одлука му помогнала на некој друг.
Секој од нас живее во туѓите приказни на начин на кој никогаш нема целосно да дознае.
За некого сме разочарување. За некого сме восхит. За некого сме лекција. За некого сме гордост.
И можеби не можеме да ги контролираме сите тие верзии од себе. Можеме само да внимаваме каква личност избираме да бидеме во моментот кога носиме одлуки.
Денес не сакам сите да ме сакаат.
Не затоа што не ми е важно како влијаам врз луѓето, туку затоа што со текот на годините научив дека не можеш да бидеш добра во секоја туѓа приказна. Некогаш ќе бидеш нечиј најголем восхит, а во очите на некој друг – најголемото разочарување. И можеби е во ред. Не можам да знам што секој човек кажува за мене кога не сум во просторијата. Не можам да ги исправам сите туѓи приказни, ниту сакам да го поминам животот обидувајќи се да им објаснувам на луѓето кој сум јас.
Некои ќе ме сакаат. Некои нема да ме поднесуваат. Некои ќе ме паметат по нешто убаво, а некои по нешто што им било тешко да го прифатат. И веројатно, во некоја туѓа приказна, и јас сум била лошиот лик. Но ако веќе треба да оставам нешто зад себе, сакам тоа да бидат моите одлуки, а не туѓите мислења за нив.
Затоа, до сите што ме сакаат – благодарам. До сите што не ме сакаат – и вам благодарам.
Можеби некогаш сум била причина да се налутите, да се разочарате или едноставно да сфатите дека не сум човекот што сте го замислувале. Можеби и вие сте биле причина јас да научам нешто за себе.
На крајот, секој си ја носи својата приказна. Јас ќе си ја носам мојата.
И ако некогаш животот ни ги покаже последиците од сите одлуки што сме ги носеле, се надевам дека ќе можам мирно да застанам пред нив и да кажам: „Да, ова е моето. Јас го избрав.“ А за оние што ме бараат во своите приказни како негативец – слободно. Само ве молам, раскажете ја целата приказна.
