По долг временски молк и далеку од медиумската сцена, најпознатата македонска актерка Филиз Ахмет, за првпат по години реши да проговори отворено и искрено. Ова интервју претставува ексклузивна можност да ја запознаеме Филиз не само како актерка што ја освои публиката со своите улоги, туку и како човек, жена и уметник со длабока животна приказна.
Филиз Ахмет со години ретко се појавуваше во медиумите, а нејзините последни јавни интервјуа датираат од периодот пред повеќе од една деценија. Токму затоа, овој разговор има посебна тежина и вредност, како редок, искрен и внимателно воден дијалог, во кој таа зборува за своето детство, патот од Македонија кон големите сцени, за актерството, особено по серијата „Збогум Румелија“ и по култната улога на Нигар Калфа во светски популарната серија „Сулејман Величествениот“.
Ова е интервју во кое доминираат искреноста, меѓу зборовите и љубовта кон театарот и глумата пред камера.
Родена во Скопје, после извесно време со нејзиното семејство се селат во Шведска, а подоцна кога имала 15 години се вратила во Македонија. Филиз Ахмет завршила медицинско училиште, а потоа и Академија за ликовни уметности во Скопје во 2003 година.
Интервјуто го реализираше Елеонора Блажевска
Читај бе: Како го паметите периодот на растење тука во Македонија и на што најмногу се сеќавате?
Филиз: Се сеќавам пред сè на маалската култура – на оние живи, блиски заедници каде што вредностите, колку и да се соочуваа со тешки времиња, сепак постоеја како нишка што ги држеше луѓето поврзани. Ние пораснавме во период кога многу од тие вредности се губеа, но токму тоа време ми даде сознание дека можеш сам да ја одредиш својата судбина. Тоа го паметам како шанса: средина во која, и покрај предизвиците, имаш можност да избираш каде ќе одиш и кој ќе станеш.
Читај бе: Како всушност се роди желбата за глума и како започна актерскиот пат?
Филиз: Желбата беше тука отсекогаш, како дел од мене. Родена сум во семејство кое се занимава со театар; може да се каже дека актерството беше во воздухот околу мене. Некои ќе речат дека тоа е судбина, други дека е избор – јас го гледам како исполнување на потенцијалот што беше присутен од почеток. Средното медицинско училиште не беше отстапување од тој пат, туку еден вид премин: ми помогна подобро да ја разберам човечката анатомија, а со тоа и да се поврзам уште подлабоко со глумата. Се најдов таму за да го реализирам она што беше предодредено да излезе од мене.
Читај бе: Како се сеќавате на почетоците, на првите проекти и дали сте задоволна од актерскиот ангажман тој период?
Филиз: Тогаш се одлучив да се посветам на уметноста бидејќи не бев сосема задоволна од себе. Верувам дека за да се доближиш до сопствената вистина, мораш да оставиш задоволството на страна и да тргнеш да бараш. Глумата беше мојот начин да го направам тоа. Проектите што ги избрав – во театар и филм – ме одведоа до точка каде што со мир и благодарност можев да гледам кон самата себе. Дури и кога имаш недоволно, ако тоа што го правиш те носи до мир со себеси, тоа е вистинско задоволство. Во тој период, сум задоволна од секој чекор, затоа што тие ми овозможија да станам она што сум денес.
Читај бе: Колку големи беа вашите сништа како мала и колку од нив денес се остварени?
Филиз: Детството е време кога сѐ е огромно, годините сништата честопати се намалуваат. Јас ја избрав оваа професија токму за да не ги намалам моите соништа. Напротив, колку повеќе се соочував со реалноста, толку повеќе моите соништа растеа. Ако ме прашате што е моето сегашно сониште, ќе речам дека сѐ уште сум под масата во кујната од детството – местото каде што некогаш замислував што ќе бидам кога ќе пораснам. Детските соништа, колку и да беа големи, стануваат уште повеличини кога ги остваруваш, па и реалноста станува поимпресивна отколку што некогаш си замислувал.
Читај бе: Серијата „Збогум Румелија“ доживеа голема популарност. Како вие се сеќавате на тие денови и што значи за вас?
Филиз: Тоа беше период кога почувствував дека се случува голем чекор напред, но тогаш не знаев точно што значи тоа. Наместо да се грижам за суштината на успехот, јас се фокусирав на работа со ликот што ми беше доверен – да го изработам, да го разберам, не да имагинирам за иднината. Таа техника, во суштина, ме одведе до успех. Сеќавањата од тој период ми се највредни: пријателите, саканите, луѓето што тогаш беа покрај мене, некои од нив веќе не се – но сите беа таму за да ме направат мене. „Збогум Румелија“ за мене е проект што има длабоко место во срцето, затоа што низ него се оформуваа многу мои делови и моменти што ме дефинираат.
Читај бе: Во 2011 започна снимањето на „Сулејман Величествениот“, каде ја добивте улогата на Нигар Калфа. Како течеше работата и како ја добивте улогата?
Филиз: Работата беше како создавање нешто што претходно не постоеше – да се препознае нешто што не е, да му се даде живот. Нигар Калфа ми го донесе тоа учење во животот: да создадам, да станам нешто или некој што претходно не постоел. Не станува збор само како го прифатив тоа, туку секогаш има причина зошто еден лик ти доаѓа – важно е како ќе го носиш. За мене беше пресвртница. Многу ја сакав улогата, но не поради его; туку поради тоа што бев свесна дека сум дел од нешто важно, дека сум сакана и дека имам значајна улога во приказната. Тоа беше длабоко чувство на одговорност и почит кон самиот лик и кон публиката.
Читај бе: Дали можете да споделите некоја интересна или забавна анегдота од снимањето? Дали очекувавте серијата да стане светски препознатлива?
Филиз: Кога ќе ме прашаш веднаш, не ми паѓа на ум некоја конкретна анегдота; таа што ми доаѓа прва е поврзана со крајот на серијата. При последната сцена на Нигар Калфа – каде што снимав падот – почувствував празнина од разделбата со серијата, но и тежина во себе поради тоа што го завршував својот лик, својата Нигар. Таа сцена беше многу силна за мене, и поради тоа остана впечаток. Секако имаше и многу други убави моменти, но крајот е оној што најсилно ме погоди. Дали очекував дека серијата ќе земе таков замав на светско ниво? Можеби не во целост, но секогаш постои чувство на надеж, поттик, и голема благодарност што дел од тоа сум јас.
Читај бе: Што според вас е тајната за успешна кариера?
Филиз: Секој има свој личен таен рецепт. Не е вистина дека ако ги откриеме сите тајни, ќе ја разоткриеме целта на успехот. Тајната не е нешто што треба да се крие или да се плаши. За мене, важни делови од тој пат се самопознавањето и верата во себе. Никогаш не престанав да се запознавам себе си, во секој период од животот, и тоа го пренесував во глумата. И исто така, не размислувам премногу за утрешнината – туку за тоа што е важно и праведно во моментот. Тоа е дел од мојата тајна: да живеам и да работам со искреност, без да се паркирам во страв од иднината.
Читај бе: Доколку го извадиме вашето срце додека играте во театар, што мислите што тоа би ѝ рекло на Филиз во тој момент?
Филиз: Во театар или во филм, постојат ретки моменти кога мислам на Филиз – моменти кога сум сосредоточена, но сепак себе си ја гледам во огледало на сцена, како приватна публика. Верувам дека е подобро тоа да го оставиме на гледачите, тие да кажат што му е на срцето. Ако некој гледач би рекол дека срцето ѝ зборува нешто на Филиз во тој момент, тоа би било негово, лична интерпретација. Таквите моменти се најубави кога се оставени на публиката.
Читај бе: Каков совет ве трга од суровата реалност и ве тера убаво да размислите?
Филиз: Која реалност? За мене, секој човек има своја реалност. Понекогаш најсурово е да ја прифатиш реалноста на другите. Дали стварноста е единствената мерка во животот? Ако е така, тогаш секој живее во својата лага или, пак, во својата вистина. Значи, кога запаѓаме во тврдоглава реалност, најдобро е да паметиме дека светот е полн од различни вистини и дека не треба да ги ограничуваме луѓето – ни себе си – со една единствена мерка. Тоа е совет што нѐ извлекува од тесни рамки и нѐ поттикнува да размислиме подлабоко и поревносно.
Читај бе: Кој би бил вашиот совет за младите актери, особено од Македонија, и дали го препорачувате патот на актерството во турската продукција?
Филиз: Периодите се менуваат. Без разлика дали станува збор за турска или странска продукција, младите треба да ја читаат и разбираат светската динамика. Географијата не смее да биде обврзувачка судбина. Во последно време македонските филмови добиваат значење и на светско ниво, што е охрабрувачко. Затоа никој не треба да го граничи својата комфор зона, нека не се плашат да излезат од него. Практично, треба да бидат отворени и да се запознаваат со различни култури, формати и можности; тогаш ќе се отвораат нови патишта и ќе дојде развој. Тоа е советот – да не се застанува, да се напредува, да се учи и да се создава.
Читај бе: Верувате ли дека златното време на македонските актери и продукции може да се врати и зошто се важни филмските и ТВ-проектите за Македонија?
Филиз: Уметноста е од исклучително значење за развојот на една земја. Токму затоа би било прекрасно да продолжи и да се обновува таа златна ера. Македонија е богата со свои приказни, митологија, култура и талент. Навистина се надевам дека нашата земја ќе продолжи да се претставува по светите сцени, но не со идејата да излеземе надвор, туку со тоа што ќе понесеме дел од богатството што го имаме – приказни, легенди, човечки судбини. Така ќе го покажеме својот идентитет. Филмските и ТВ-проектите не се само за забава – тие се за прикажување, за осознавање, за споделување и за градење мостови меѓу луѓето.
Читај бе: Кои се вашите идни проекти и што следно ни подготвувате? И една порака до читателите.
Филиз: Одговорот што го дадовте е навистина мистериозен и поради тоа го оставивте како тајна. Јасно е дека идни проекти има – и за македонската, и за турската публика ќе има нешто ново. Но сето тоа е сѐ уште во фаза на чување. Што се однесува до пораката – ти ја сумираше чудесно: не може да има само една работа што мора да се каже. Но ако од сите зборови мора да се избере еден, тоа ќе биде: љубовта е таа што надминува сѐ. Љубењето е исклучително важно; со љубовта се издигнуваме над било какви препреки. Тоа е единствената поука што би сакала да им ја оставам на читателите.
